Niedawne obchody rocznicy katyńskiej w naszym mieście z doniosłą uroczystością na cmentarzu i w Publicznym Gimnazjum nr 1 z udziałem młodzieży, potomków ofiar mordów na wschodzie i przedstawicieli władz instytucji samorządowych stały się dobrą lekcją historii i patriotyzmu, odbijając się szerokim echem nie tylko w środowisku lokalnym. Dobrze się też stało, iż uroczystości rocznicowe zbiegły się z prezentacją w Ośrodku Pamięci Świętego Maksymiliana wystawy z Instytutu Pamięci Narodowej prezentującej losy polskich dzieci-ofiar faszyzmu. Ukazywanie współczesnym skutków dwóch opętańczych ideologii-komunizmu i faszyzmu-jakie w XX wieku doświadczyły nasz naród, równolegle daje możliwość głębszego zrozumienia tragedii Polaków.

W miejskim muzeum na lekcjach muzealnych, które odbywają się do końca miesiąca w związku z rocznicą katyńską prezentowana jest naszej młodzieży Hanna Sikorska, autorka tłumaczenia pierwszej na zachodzie publikacji o zbrodni katyńskiej pt. „Masakra w Katyniu” napisanej przez Henriego de Montforta i wydanej we Francji w 1966 r. Tłumaczka związana jest rodzinnie ze Zduńską Wolą. Jej mama to wielokrotnie goszcząca w naszym muzeum Janina Sikorska, żołnierz Powstania Warszawskiego, a dziś mimo dojrzałego wieku niestrudzona redaktorka dokumentalnego czasopisma „Barykada Powiśla”. W naszym mieście mieszka jej siostra, wielce zasłużona dla miejscowego ruchu spółdzielczego, Helena Mataśka. Hanna Sikorska, która na co dzień jest bardzo skromną i nieśmiałą osobą, ukończyła Wydział Literatur Słowiańskich w paryskiej Sorbonie. Po powrocie do Polski, po dziesięcioletnim pobycie we Francji, pracowała w Muzeum Literatury w Warszawie, a potem w redakcjach kilku pism. Następnie w Programie I Polskiego Radia i aktualnie w Polskiej Agencji Prasowej. Latem br., w związku z rocznicą Powstania Warszawskiego, pragniemy gościć obie panie w Zduńskiej Woli.

Młode pokolenie zduńskowolan na wspomnianych lekcjach poznaje również dotychczas nie znane źródło. Jest to dokument dotyczący propagandy katyńskiej prowadzonej przez Niemców, a złożony w formie raportu Sekcji Zachodniej Delegatury Rządu na Kraj o sytuacji ludności polskiej i polityce okupanta niemieckiego. Hitlerowcy po odkryciu masowych grobów w Katyniu przeprowadzali wówczas intensywną kampanię propagandową. Rozwieszano m.in. obficie ilustrowane afisze z tekstem niemieckim i polskim o wycieczce „przedstawicieli polskich” do Katynia i wypowiedziami własnymi jej uczestników. Tych ostatnich używano intensywnie do montowania frontu antybolszewickiego. Burmistrz Zduńskiej Woli Alörs Versen rozwiesił afisze z napisem polskim: „Na życzenie ludności polskiej dn. 1 VI 1943 r. o godz. 18.30 na placu byłej synagogi nastąpi mowa polskiego naocznego świadka o wydarzeniach miejsca masowego mordu w Katyniu”.

Jerzy Chrzanowski